له‌ساڵی نوێی خوێندن دا خواسته‌کانی قوتابیان  هاتنه‌ مه‌یدانی ده‌وێت!

 

ماڵه‌وه

 

نوری به‌شیر

پشووی هاوین کۆتایی هات و پێمان نایه‌ سه‌ره‌تاى ساڵيكى نوێیی خوێندنه‌وه‌. ئه‌مساڵیش وه‌کو هه‌موو ساڵێکى تر قوتابیان و مامۆستایان و فه‌رمانبه‌ران روو له‌پۆله‌كانى خؤيندن ووانه‌كان ده‌که‌نه‌وه‌. ئه‌م ساڵیش زه‌حمه‌ت و ماندوبوون و ته‌حه‌مولکردنی سه‌رماو گه‌رما و مه‌سره‌فی ڕۆژانه‌ چاوه‌رێمانه‌. کڕینی ده‌فته‌رو کتێب و قه‌ڵم و جلوبه‌رگی قوتابخانه‌ و کرێی هاتو چۆ بارێکی گرانی سار شانی خێزانه‌

هه‌ژاره‌کانی کوردستانه‌. به‌تایبه‌تی له‌ڕۆژگاری گرانی ونه‌بوونی وه‌ک ئه‌مڕۆدا. له‌نێو قوتابخانه‌کنیش کێشه‌ی هۆڵی ساردو نه‌بوونی هۆیه‌کانی گواستنه‌وه‌ وپۆلی قه‌ره‌باڵغ و که‌می مامۆستاو کۆمه‌ڵێک پێداویستی تر هه‌موویان به‌رۆکی ژیانی قوتابیان داگرتوه‌. له‌لایه‌کی تریشه‌‌وه‌ دواکه‌وتویی سیسته‌می په‌روه‌رده‌و فێرکردنو ئالوده‌کردنی بیری منداڵان وخوێندکاران به‌ئاین و ئایدیۆلۆژیای نه‌ته‌وه‌یی ودورخستنه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ له‌زانستو تاقیگاو بواری نوێی زانستی .. هه‌موو ئه‌مانه‌ چه‌ندین ئاسته‌نگ و گرفت له‌سه‌ر رێگای په‌روه‌رده‌و فێرکردنی خوێندکاران پێکدێننه‌وه‌. به‌لام له‌ئاسته‌کانی خوێندنی ئاماده‌یی و زانکۆکاندا کێشه‌و گرفته‌کان واوه‌تر ده‌ڕۆن و بوواری خوێندن سه‌خت ترده‌که‌نه‌وه‌. به‌تایبه‌تی کێشه‌ی حه‌وانه‌وه‌ و قیسمداخلی و پاره‌ی مه‌سروفاتی رۆژانه‌ی ئه‌و خوێندکارانه‌ی که‌شوێنیان دوره‌ به‌رجه‌سته‌ ده‌بنه‌وه‌. به‌م هه‌موو گرفتانه‌شه‌وه‌، قوتابیانی زانکۆ و ئاماده‌ییه‌کان دوای ئه‌وه‌ی ئاسته‌کانی خوێندن ته‌واو ده‌که‌ن له‌دووسه‌ره‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی گرفتی گه‌وره‌ ده‌بنه‌وه‌. له‌سه‌رێکه‌وه‌ ته‌واوکردنی قۆناغی ئاماده‌یی چاوه‌ڕێی وه‌رگرتن له‌یه‌کێک له‌زانکۆکان ده‌بن و له‌سه‌رێکی تریشه‌وه‌ که‌زانکۆ ته‌واو ده‌که‌ن غه‌می دامه‌زراندن و دۆزینه‌وه‌ی کارێک دایان ده‌گرێت. دایکوباوکی ئه‌م خوێندکارانه‌ دوای سالانێکی زۆری زه‌حمه‌ت به‌هیوان مناڵه‌‌کانیان له‌زانکۆ وه‌رگیرێن و دواترش کارێک په‌یدابکه‌ن، به‌لام پێناچێت به‌دیهاتنی ئه‌م ئاواتانه‌یان کارێکی ساده‌بێت. به‌تایبه‌تی که‌ بینیمان ساڵی پار هه‌زاران خوێندکاری ئاماده‌یی و زانکۆکان وه‌رنه‌گیران و بێکاریشمانه‌وه.  بینیمان له‌ساڵی پێشوو ‌هه‌زاران قوتابی ئاماده‌ییه‌کان که‌خوێندنیان ته‌واوکردو به‌هۆی ئه‌وه‌ی که‌له‌په‌یمانگاو زانکۆکان وه‌رنه‌گیران ره‌وانه‌ی بازاری بێکاری کران و ڕه‌نجی چه‌ندین ساڵه‌یان به‌باچوو، وه‌ بارێکی گرانی تریان خسته‌ سه‌ر خۆیان و که‌سوکاریانه‌وه، یان قوتابیانی زانکۆکان خوێندنیان ته‌واو کردوه‌و که‌کاریان بۆ دابین نه‌کراوه‌و ئه‌گه‌رچی به‌ڵێنی خستنه‌سه‌ر کاریان پێدرا. 

به‌م هه‌موو کێشه‌و گرفتانه‌وه‌، ئه‌وه‌ی به‌رچاوه‌ ده‌سه‌لاتێکی گه‌نده‌ڵ و مشه‌خۆره‌ که‌چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ی لێ ناکرێت وه‌لامی هیچ یه‌ک له‌م کێشانه‌ بداته‌وه‌، بگره‌ خوی هۆکاری قوڵکردنه‌وه‌ی ئه‌م وه‌زعیه‌تانه‌یه‌. بۆیه‌ ده‌بێت خوێندکارانو قوتابیان بیرێک بۆ ئه‌م حاڵه‌ی خۆیان بکه‌نه‌وه‌ و به‌فکری باشکردنی وه‌زعی خوێندنی خۆیانه‌وه‌ بن. بۆ ئه‌مه‌ش ته‌نهاو ته‌نها هاتنه‌مه‌یدان و به‌ڕێخستنی بزوتنه‌وه‌ی ناڕه‌زایه‌تی به‌رهه‌قی خۆیانه‌ له‌ده‌وری داخوازی ڕۆشن و هه‌مه‌گیر. تا له‌م ڕێگایه‌وه‌ ده‌سه‌لات لێپرسراو بکه‌ن که‌ڕه‌وشی خوێندن چاک بکه‌‌ن. ده‌بێ ده‌سه‌لاتداران ناچار بکرێن به‌دابینکردنی خۆڕایی هه‌موو پێداویستیه‌کانی خوێندن و فێرکردن. ده‌بێ فرسه‌تی وه‌رگرتن له‌‌ په‌یمانگاو زانکۆکان و دامه‌زراندنی پیشه‌یی بۆ هه‌موان مسۆگه‌ر بکرێت.

له‌ساڵانی پێشوودا و له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م داواکاریانه‌دا قوتابیان و خوێندکاران خه‌باتیانکردو ده‌ستکه‌وتیان به‌ده‌ست هێنا، ئه‌مساڵیش ده‌توانن به‌بزوتنه‌وه‌ی داواکاری خۆیان سه‌رجه‌م خواسته‌کان به‌سه‌ر ده‌سه‌لاتداراندا داسه‌پێنن. ده‌با به‌خه‌باتی یه‌کگرتوانه‌و رێکخراوی خۆمانه‌وه‌ بۆ داواکاریه‌کانمان به‌ره‌و پیری ساڵی نوێی خوێندن بڕۆیین.

 

 
   

ماڵه‌وه