کۆتاییهێنان بەودۆخە ئاڵۆسکاوەی نێوان لایەنە سیاسییەکان بۆ پێکهێنانی حکومەت، هاتنە مەیدانی هۆشیارانەو ڕیزی سەربەخۆی جەماوەری پێویستە!

دەشتی جەمال    

هەلومەرجی سیاسیی عێراق و کێشەمەکێشی لایەنە سیاسییەکانی نێو باڵە جۆراوجۆرەکانی بۆرژوازی دوای زیاتر لەسێ مانگ لە سیناریۆ و ساختەکاری بۆ بەشکردنی دەسەڵات و پۆست و داهاتی کۆمەڵگا بۆ پێکهێنانی حکومەت لەعێراقدا، ئەمجارەش چۆتە  گرەوی ململانێ وکێبەرکێی هەردوو جەمسەری دابەشبووی نێو ئیسلامی سیاسی شیعە کە لایەکیان باڵی سەدر و سوننەن و خۆیان بە براوەی هەڵبژاردن دەزانن و ئیدعای پێكهێنانی حکومەتێکی زۆرینەی نیشتیمانی دەکەن و ئەمریکاو دەسەڵاتدارانی خلیج لایەنگری ئەم جەمسەرەن و هەروەها لایەکی تر کە لە هێزەکانی ئیسلامی سیاسی شیعەی سەر بە ئێران کە مالکی لەدەوڵەتی یاسا و حەشدی شەعبی و بەشێك لەسوننەکانن و هێزە تایفییەکان پێكهاتوون و بەشێکیش بەحساب بڕیاری مانەوە بە ئۆپۆزسیۆنی ئەو حکومەتەیان ڕاگەیاندوە کە لەسەر دەستی ئەو هێزانە پێكدێت. بەمجۆرەش مەسەلەی ئارایشتدانەوەی سیستەمی دەسەڵاتدارێتی لەعێراقدا بەقەیرانی خنکێنەر و قوڵی حکومەتدا گوزەردەکات. کەبێگومان ئاکام و لێکەوتەی فراوان لەسەر ڕەوتی خەباتی چینایەتی دادەنێ.

بێگومان ئەم دۆخەش بۆتە سەرچاوەیەك بۆ ئەو لێکترازانەی کە لە نێوان حزب و لایەنەکاندا سەریهەڵداوە و لێرەشەوە ڕیزبەندی سیاسی تازەی نێوان لایەنەکان لەحاڵەتی شکڵگرتندایە. بەڵام ئەم ڕووداوانەو ئەم گۆڕانکارییانەی کە هێزەکانی چینی بۆرژوازی لەڕەوتە ئیسلامیەکانەوە تا ناسیونالیزمی عەرەبی و تا حزبە قەومیەکانی کوردستان، دەرهاویشتەی دوو مەسەلەی سەرەکییە؛

یەکێکیان ناڕەزایەتیی جەماوەریی خەڵکە بەرامبەر بەمانەوەی ئەو هێزانە کە لە وەڵامدانەوە بەخواستەکانی خەڵکی بۆنان و ئازادی وخۆشگوزەرانی و ئەمنییەت و ئاسایش و فەراهەمکردنی مافە فەردی و مەدەنی و یاساییەکانی تاکەکانی کۆمەڵگا، وە قڵشتی نێوان خەڵك و دەسەڵاتی بەوپەڕی خۆی گەیاندوە کە بەسزای بەشدارینەکردن لەهەڵبژاردنی ئەم لایەنە جەردەو تاڵانچیانە و دروشمی “ارحل”ی ناڕەزایەتییەکانی ئۆکتۆبەری ٢٠١٩ شکڵی گرت و خوازیاری کۆتایی ئەم دەسەڵاتە میلیشایی و تایفییانەن.

لایەنێکی تریش ئەو ئاڵوگۆڕانەیە کە لەسایەی کێشمەکێشی هێزە ناوچەیی و جیهانییەکاندا هاتوونەتە ئاراوە کە ئەویش شکستی سیاسەتەکانی ئەمریکاو لاوازیی پێگەی لە ناوچەکە و کۆتاییهێنان بەجەنگی بەوەکالەت، دووفاکتۆرن کە هەڵقوڵاوی ئەو هەلومەرجە تازەیەن کە هاتۆتەئاراوە و فشاری گەورەی داناوە لەسەر پێكهێنانی حکومەت و سەرلەنوێ سازدانەوەی دەوڵەت لە عێراقدا. ئەم ڕەوەندە تازەیە تێپەڕکردنی دۆخێکە بۆ دۆخێکی تر، بەجۆرێك لێکترازانی لەنێو ڕیزەکانی بۆرژوازی لە عێراقدا و هاوپەیمانیی هەندێك باڵ ولایەنی سیاسی دروستکردوەو پرۆسەی پێکهێنانی حکومەتی قورسکردوە.

ئەمجارە ناسیونالیزمی عەرەبی زەربەخواردووی پێشوو خەریکە ملی لاری بەرزدەکاتەوە کە لەگەڵ باڵی سەدری ئیسلامی سیاسی شیعە خۆی جووتکردووەو سعودیە و قەتەرو ئیمارات و تورکیاش تەواوی هەوڵەکانیان بۆ توندکردنەوەی جەبهەی خۆیانە. لایەکی تریش ئێرانە و باڵەکانی لایەنگرێتی لە ئیسلامی سیاسی شیعە لە عێراق کە خۆی لە حەشدی شەعبی و بەشێك لەسوننەکان دەگرێتەوە، کام لایەیان دەستی باڵای دەبێت وە زووتر خۆی دەگونجێنێت لەگەڵ ئەو دۆخەتازەیەدا، شەڕی ئەوانە، تەجروبەی چەند ساڵی ڕابردوو نیشانیداوە بەتەوافق یان بێ تەوافق ڕێکەوتن یان ڕێك نەکەوتنی و هاوپەیمانی ئەم هێزانە هیچیان لەو ڕاستییە ناگۆڕێت کە سەرجەم ئەو هێزو لایەنە سیاسییانەی بەشدار لەو پرۆسەیەدا خەمو هەمیان مەسەلەی ئابووری و بازاڕە، شەڕی ئەوان شەڕی دەسەڵات و پۆست و حکومدارییە لەسەر حسابی هەژاری و بێکاری و نەبوونی تەواوی خزمەگوزارییە گشتییەکان و هەڕاجکردنی کەرتی حکومی و درێژەدانە بە سیاسەتی سك هەڵگوشین بەسەر خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی عێراقدا، تەئمینکردنی حەوزەی کاری هەرزانە و قازانجی زیاترە لەسەر حسابی خەڵکی بەشمەینەتی عێراق وکوردستان.

لەجەرگەی ئەم دۆخە سیاسییەدا دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستان لە یەکێتی و پارتی دۆسیەی پۆستی سەرۆك کۆماری عێراقیان کردۆتە دەروازەیەك بۆ شاردنەوەی تەواوی گرفتە ناوخۆییەکانی قەیرانی دەسەڵات و بنبەستێك کە تێیکەوتوون بەرامبەر بەناڕەزایەتییەکانی خەڵك. بەلێدوان و قەوانی سواوی فیدرالیزمێك وەك سیستەمێکی دابەشکردنی قەومی و مەزهەبی کە ١٩ساڵە لە عێراقدا پیادەی دەکەن، کە جگە لە خولانەوەی هێزەکانی شیعەو سوننە و کورد لەبازنەیەکی داخراوی شەڕی بەرژەوەندی و شەریكبوون لەداهاتی عێراق و پۆستە سیادییەکان و تاڵان و بڕۆ بۆخۆیان و بێکاری وهەژاری و برسێتی و بێموچەیی و ئاوارەیی و دەربەدەری، هیچی تری بۆ خەڵکی کوردستان لێ سەوزنەبووە.

لەنێو ئەم دووجەمسەرە دابەشبووە و هاتنەپێشەوەی ڕەوەندە تازەیەدا تا ئێستا پارتی بەرەی سەدری ئیسلامی سیاسی شیعەو خلیج و تورکیای هەڵبژاردووەو بەشوێن بەرزکردنەوەی جێگاوڕێگای خۆیەوەتی لەنێو ئەو دابەشبوونەدا و هەرچی یەکێتییشە لەبەرەی ئێران و حەشدی شەعبیدا ڕاوەستاوەو کێشەیان لەگەڵ پارتی درێژکراوەی ئەو بەرەو بەرژەوەندییە ناکۆکانەن کەدەیەوێت بارودۆخی سیاسیی عێراق و حکومەتەکەی بەئاڕاستەی یەکلاییکردنەوەدا بەرێت.

خەڵکی کوردستان لەکایەی سیاسی نێوان دەسەڵاتدارانی قەومی و ئیسلامی ناوەندو دەسەڵاتدارانی ناسیونالیزمی کورد تەنهاو تەنها زەخیرەو سەرمایەی چەرخاندنی ئەم کێشەو ململانێیانەن. لەکاتێکدا خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی کوردستان هیچ قازانج و بەرژەوەندی و تەباییەکیان لەگەڵ بەرژەوەندی ئەو لایەنانەی نێو ئەو دووبەرەیە نیە، ئەوە شەڕ و کێشەی دووباڵی بۆرژوازییە، بۆرژواناسیونالیست و بۆرژوا ئیسلامی. ئەوان دەیانەوێت وەك پاڵەوانی نەتەوەیی و بەرگری لە نیشتیمان وخ اکەوە ڕامان بکێشنەوە نێو جەنگی دەسەڵاتی خۆیان تا زیاتر پایەکانی دەسەڵاتدارێتی خۆیان قایم و بەهێزبکەن بەرامبەر بە خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی عێراق و کوردستان. وەڵامی شایستە ڕاوەستانەوەیە بەدژی هەردوو ئەوبەرەیە. هەربۆیە ئەم هەلومەرجە بوار دەکاتەوە بۆ دەخاڵەتی جەماوەری ناڕازی وه اتنەوە مەیدانیان بە گوڕ و تەوژمێکی نوێوە لەدەوری ئاسۆیەك کە ڕووی لە هەڵپێچان و کۆتاییهێنان بێت بەڕۆڵی ئەو هێزە کۆنەپەرست و ئیسلامی و قەومیانە تا ئاستی خستنەڕووی بەدیلی سیاسی بۆ حکومەت و دەسەڵاتی ئێستا لە عێراق و کوردستاندا. ئەمەش ئەرکێکی ڕانەوەستاو دەخاتە ئەستۆی کۆمۆنیستەکان و هەڵسوڕاوانی ناڕەزایەتییەکان چ لە ئێستا وەیان ئایندەدا، بە نەخشەو بەرنامە، هەنگاوبەهەنگاو گەورەکردنەوەی ئەو ناڕەزایەتییانە بەڕووی ئەم دەسەڵات و حزبانە. کۆمەڵگای عێراق و کوردستان ئەزموونی دەسەڵاتی ئەم حزب ولایەنە سیاسی و قەومی و ئیسلامییانەی کرد کە هیچیان لەژیان و گوزەرانی خەڵك نەگۆڕی. ئێستا ئیتر لە گۆڕنان و هەڵپێچانی ئەو سیستەم و دەسەڵاتەی ئەوان و گۆڕینی بەسیستەم و دەسەڵاتێکی پشتبەستوو بە ئیرادەی ڕاستەوخۆی جەماوەری بەدیلێکی شۆڕشگێڕانەو دەسەڵاتدارێتی خەڵکییە.

هەر حزب و لایەنێکی سیاسی کە بەرژەوەندییەکانی لەگەڵ بەرژەوەندییەکانی خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێشی عێراق و کوردستاندا جووتە، پێویستە سەربەخۆ و ڕێکخراو لەپێناو سەرخستنی ئەرکەکانی ئەم قۆناغەی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکان تەواوی هەوڵ و تەقەلای خۆی بخاتەگەڕ و لەپێناو دابینکردنی ڕابەرییەکی هۆشیارو شۆڕشگێڕ، بەئاسۆیەکی شۆڕشگێڕانەو ڕزگاری کۆمەڵگا لەدەست هەموو ئەو هێزانەی کە خولقێنەری ئەم دۆخەن، تێبکۆشێت.

Check Also

سەبارەت بەکشانەوەی کوتلەی سەدر لەپەرلەمانی عێراق

گفتوگۆ لەگەڵ عوسمانی حاجی مارف ئۆکتۆبەر: ئەوە لەهیچ کەس شاراوە نیە کە بارودۆخی سیاسی عێراق …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە .